Feedback

Feedback geven is vaak niet evident. Ook feedback krijgen kan soms problemen met zich meebrengen. Na het krijgen van een compliment blokkeer je of haal je het compliment meteen naar beneden. Negatieve feedback lijkt soms afbrekende kritiek te zijn en werkt daardoor een omgekeerd effect in de hand. Het is niet eenvoudig om duidelijk te communiceren, maar hoe je het ook draait of keert, enige feedback is altijd nodig.

Ik geef ongeveer vijf jaar dansles aan tieners en twintigers. De meeste leerlingen heb ik zien groeien en verbeteren als danseressen. Tijdens de danslessen is het essentieel om, al dan niet, positieve feedback te geven. De danseressen verwachten elke les feedback op hun prestaties, zowel individueel als in groep. Daarom heb ik enkele jaren geleden beslist om elke les te filmen, zodat ze achteraf kunnen zien of de feedback die ze kregen ook terecht was. Ik vind het persoonlijk ook belangrijk om elke les wat feedback te geven. De motivatie bij de leerlingen groeit van zodra ze complimentjes of positieve reacties krijgen. 

Als bepaalde lessen echter niet verlopen zoals ik verwacht had of als de dansers niet voldoende hun best deden, dan moeten ze soms eens met hun voetjes op de grond worden gezet. Waar ik wel op probeer te letten is dat het woord 'negatief' niet te vaak voorkomt. Moest ik uitsluitend negatieve feedback geven, dan zouden de leerlingen niet enthousiast meer zijn om mijn lessen te volgen. Daarom geef ik eerder opbouwende feedback. Via deze weg weten de leerlingen aan wat ze moeten werken en op wat ze in de toekomst moeten letten. Ik ben van mening dat wanneer je iets als negatief aanschouwt, dat je dan ook moet kunnen zeggen hoe jij denkt dat het beter kan. 

Doorheen de jaren heb ik ze al het een en het ander kunnen bijleren, maar ook ik leer nog iedere bij (al is het soms op vlak van communicatie).

Assertiviteit

Iedereen moet af en toe van zijn of haar hart een steen maken en 'nee' durven zeggen. De ene heeft het er moeilijk mee en de andere krijgt het moeiteloos over de lippen. Soms is het noodzakelijk om jouw wil door te drijven en is het goed dat je niet iedereen zomaar gelijk geeft. Het is wel belangrijk dat de persoon steeds rekening houdt met de gevoelens en met de meningen van anderen. Assertief en agressief is namelijk niet hetzelfde.

Ik kan me niet meteen herinneren dat ik iets ongelofelijk/gênant heb meegemaakt omtrent dit onderwerp. Wat wel opvallend is, is dat ik tegenover vroeger veel assertiever geworden ben. Tijdens mijn middelbare school periode had ik heel wat nee's moeten zeggen. Iedereen vroeg me om hulp; cursussen overschrijven, notities kopiëren, taken overnemen, agenda's bijhouden, etc. Doordat ik vaak anderen hielp, raakte ik achterop met mijn eigen werk. Als gevolg daarvan heb ik enkele keren tot in de vroege uurtjes moeten werken. Als dat in het hoger onderwijs nog het geval zou zijn, dan zou ik niet toekomen met de 24 uur die we per dag krijgen. Vanop dat moment had ik mij voorgenomen om te veranderen. 

Doorheen mijn laatste jaar in het secondair onderwijs heb ik een hele mentaliteitswijziging ondergaan. Tot mijn grote verbazing transformeerde vele ja's in nee's. Ik was er mij van bewust dat het tijd werd dat ik opkwam voor mezelf en dat ik mijn mening durfde uiten. De professionele wereld, die als maar dichterbij kwam, ging ook niet mild zijn voor mij. 

Eenmaal in het hoger onderwijs aangekomen, verbaasde ik mijzelf. Als zaken mij niet goed uitkwamen, dan kon ik het ook effectief zeggen. Ook familie en vrienden moesten af en toe tegen een afwijzing kunnen. Ik help graag anderen, maar als ik zelf verdrink in het werk, dan zorg ik er eerst voor dat mijn projecten voor de deadline af zijn.

Ik ben ervan overtuigd dat de taal van het hart overeen moet komen met de taal van de hersenen en omgekeerd, wil je aan oprechte communicatie doen. 

Telefoneren met een reden

Er wordt van de jeugd verteld dat ze de telefoon verafschuwen. Sms'en en facetimen lukt zonder enig probleem, maar telefoneren naar de dokter is een opdracht die ze liever hun mama laten uitvoeren. Ik heb er persoonlijk geen problemen mee om te telefoneren naar iemand. Als dochter van zelfstandigen heb ik van kinds af aan geleerd hoe ik de telefoon correct moest opnemen en hoe ik dan het best communiceerde met de persoon aan de andere kant van de lijn. De standaardzinnetjes zoals "Ik zal mijn mama even doorgeven" of "Un instant s'il vous plaît, je vais passer mon papa" werden er in gebakken. Toch heb ik al enkele hilarische en ook wel gênante telefoontjes gepleegd.

Als hondenliefhebster zit ik enorm in met mijn hondjes. Van zodra er iets scheelt, bel ik meteen naar de dierenarts om raad. Vorig jaar belde ik echter voor de eerste keer met diepte schaamte. Lady, een tweejarige Welsh Springer Spaniël, had namelijk een hele strip van mijn anticonceptiepil opgegeten. Hoe ze aan de strip geraakt is, blijft tot op de dag van vandaag een echt mysterie. Toen ik de trap op liep, zag ik dat ze aan het knabbelen was op het stripje. Met een bonzend hart, hoopte ik dat ze de pillen er niet had uitgehaald, maar helaas. Mijn bed lag vol afgebrokkelde pilletjes. Ik kon niet anders dan te bellen naar de dierenarts, maar eenmaal hij de telefoon opnam en ik de situatie had uitgelegd, begon hij te lachen. Dit was de eerste keer dat ik met stress en schaamte belde naar iemand. Gelukkig heeft hij mij, na hij uitgelachen was, verder kunnen helpen en wist hij me te vertellen dat ik niet de enige was wiens hond een teveel aan hormonen binnen had.

Lady heeft er niets aan overgehouden en is tot op vandaag nog steeds even attent.

Luisteren doe je niet alleen met jouw oren

Actief luisteren, het is voor sommige een helse opdracht. Bij de ene kan je jouw hart kwijt en bij de andere moet je om smeken om eens aan het woord te komen. Ik luister graag naar anderen. Het doet soms eens goed om even niet aan jezelf te denken en je te focussen op de ervaringen van andere personen. Ik probeer dan de spreker erkenning te geven door te knikken of door af en toe te reageren. Actief luisteren wordt door de verteller meestal in dank afgenomen en kan voor een goed gevoel zorgen bij beide partijen. Toch heb ik al enkele keren gevloekt op mensen die er niet zo goed in bleken te zijn.

Ongeveer twee jaar geleden moest ik twee dagen achter elkaar naar een feest van kennissen en familie. Ik zat beide dagen aan een tafel met mensen die ongeveer even oud waren als mijn ouders. Na enkele keren goed gelachen te hebben, stelde iemand mij een vraag. Ik gaf daar een antwoord op waardoor hij meteen een nieuwe stelde. Terwijl ik verder aan het uitleggen was, keerde hij zijn hoofd en startte een conversatie met de persoon die naast hem zat. Ik stond perplex en ik was eigenlijk redelijk geïrriteerd. Ik had dan maar voor de rest van de avond mijn mond gehouden.
De volgende dag was ik ergens anders opnieuw van de partij waarbij ik aan een tafel zat met enkele kennissen van familieleden. Er sprak mij iemand aan en hij startte een gesprek. Na enkele minuten werd ik opnieuw compleet genegeerd en draaide hij zich in het midden van mijn uitleg naar zijn partner om te antwoorden op haar vraag. Daar ging de conversatie. Opnieuw redelijk 'awkward' voor mij.
"Ben ik soms onzichtbaar of oninteressant?" was het enige dat in mijn hoofd omging. Ik werd maar liefst twee dagen achter elkaar genegeerd! Gelukkig verliep de rest van de avond zonder gênante momenten.

Soms is de reactie van de ander even belangrijk als wat je zegt. Als iemand plots geen interesse meer toont, dan voelt de spreker zich onzeker. Actief luisteren is de boodschap!

Vragen stellen

Iedere dag stellen we verschillende vragen aan verschillende personen. "Wat eten we vandaag mama?" of "Zou u dat nog eens willen herhalen a.u.b.?", het zijn allemaal voorbeelden van vragen die regelmatig terugkeren. We stellen ze al heel ons leven en we denken dat we er goed in zijn. Spijtig genoeg lopen we af en toe nog eens tegen de lamp.

Duidelijkheid is volgens mij de sleutel tot het correct stellen van vragen. Zo moest ik onlangs in kader van mijn opleiding enquêtes afnemen bij de inwoners van een bepaalde gemeente. Als alles vlot kon verlopen, duurde de enquête ongeveer 15 à 20 minuutjes. De vragen, die we niet zelf opgesteld hadden, brachten echter soms wat onenigheid met hun mee. Zo was er een jongeman die meerdere vragen niet verstond. Na de vraag verschillende keren te herlezen, probeerde ik ze anders te formuleren door bijvoorbeeld van een open vraag over te schakelen naar een waarom-vraag. Na veel trekken en sleuren, geduld en tijd, kreeg ik na een half uur een antwoord op de vragen.

De jongeman wist me achteraf te vertellen dat hij de vragen te moeilijk en te vaag vond, terwijl andere mensen hier geen problemen mee hadden.

Met dank aan de enquêteurstraining die we enkele dagen voordien hadden gekregen, kon ik voorkomen dat de jongen afhaakte alvorens de enquête volledig ingevuld was. Het voelde als een helse opdracht om die ene enquête tot een goed einde te brengen en toch probeerde ik alles wat ik in de les gezien had toe te passen.

Zo zie je maar dat één vraag soms volstaat om miscommunicatie uit te lokken. Gericht en duidelijk vragen stellen is dus de boodschap.